Nuôi ong dú không đòi hỏi có mặt cả ngày. Đó là lý do nhiều người ở Đà Lạt nuôi song song với công việc chính.
Nhưng phải sắp xếp cho đúng, nếu không thì vài tháng là bỏ bê.
Ngày thường: đi một vòng nhìn cửa tổ, khoảng một phút mỗi tổ, cộng kiểm chân chống kiến. Trại vài chục tổ mất chừng nửa tiếng.
Giữa trưa không nên ra trại, nắng gắt và đàn đang làm việc.
Cuối tuần: việc theo mùa như tỉa cành, gia cố, dọn quanh khu tổ. Một tới hai giờ.
Hai đợt nặng trong năm là tách đàn giữa tháng 5 đến tháng 10 và thu mật cuối mùa mưa. Mỗi đợt mất vài buổi.
Bảng dưới cho người đi làm giờ hành chính.
| Thời điểm | Việc | Thời gian |
|---|---|---|
| Sáng sớm trước khi đi làm | Đi vòng nhìn cửa tổ | 15–20 phút |
| Chiều tối về | Nhìn nhanh, ghi sổ | 10 phút |
| Cuối tuần | Chống kiến, phát quang, gia cố | 1–2 giờ |
| Giữa tháng 5 đến tháng 10 | Tách đàn | Vài buổi |
| Cuối mùa mưa | Thu mật, lọc, đóng chai | Vài buổi |
| tháng 12 đến tháng 2 | Chỉ quan sát | Rất ít |
Người đi làm cả tuần thì mươi tổ là vừa. Nhiều hơn thì có tuần bỏ bê.
Ở Đà Lạt thì đêm lạnh kéo dài làm giờ kiếm ăn trong ngày rất ngắn, nên bỏ bê là rủi ro thật chứ không phải chuyện nhỏ.
Người làm nông tại nhà thì linh hoạt hơn, nuôi được nhiều hơn vì tiện kết hợp khi ra vườn.
Cách hợp lý là bắt đầu ít, thấy vẫn nhẹ nhàng thì tăng dần. Đừng nuôi theo tham vọng rồi mới tính chuyện thu xếp thời gian.
Gắn việc thăm trại vào một thói quen sẵn có: uống cà phê sáng xong thì đi một vòng, hoặc ra vườn thì tạt qua.
Gắn được thì không phải cố gắng nữa, nó thành phản xạ.
Đặt tổ ở chỗ tiện đi lại, đường khô ráo. Chỗ khó vào là chỗ sẽ bị bỏ quên.
Ghi sổ ngay lúc nhìn, đừng để về nhà mới ghi vì sẽ quên.
Có một cách nữa giúp giữ nhịp: chọn cố định một ngày trong tuần làm ngày kiểm kỹ, ví dụ sáng chủ nhật. Ngày đó làm trọn bộ chống kiến, phát quang, lay thử thùng. Các ngày còn lại chỉ nhìn lướt. Chia vậy thì việc không dồn và cũng khó quên.
Đàn đã ổn định và có chống kiến tốt thì thường không sao trong vài tuần.
Trước khi đi: kiểm chân chống kiến kỹ, cắt cành lá chạm thùng, lay thử từng thùng xem có lung lay.
Nhờ người ngó qua mỗi tuần, chỉ cần nhìn xem thùng có đổ không, có gì bất thường không. Không cần họ mở thùng.
Tránh đi vắng dài đúng vào tháng 12 đến tháng 2 nếu đàn đang yếu.
Khoảng mươi tổ nếu thu xếp được sáng sớm hoặc chiều tối và cuối tuần.
Được nếu quy mô lớn và tính đường dài nhiều năm. Vài chục tổ thì vẫn nên xem là nghề tay trái.
Đàn ổn định thường không sao. Chuẩn bị kỹ trước khi đi và nhờ người ngó qua hằng tuần.
Không nặng nhọc. Người lớn tuổi vẫn làm được. Cái khó là đều đặn chứ không phải sức lực.
Giữa tháng 5 đến tháng 10 khi tách đàn và cuối mùa mưa khi thu mật. Còn tháng 12 đến tháng 2 thì gần như không có việc.
Đặt tổ ở đâu, cách nhau bao xa, hướng cửa quay về phía nào. Những nguyên tắc bố trí khu nuôi ong dú cho vườn nhà tại Đà Lạt.
Ba vấn đề đặc thù của Đà Lạt và cách người nuôi tại chỗ đang xử lý. Biết trước thì chuẩn bị được, thay vì mất đàn rồi mới hiểu ra.
Vì sao nhiều người mở rộng nhanh rồi mất đàn, còn người tăng chậm lại đi xa hơn. Cách mở rộng hợp lý trong điều kiện của Đà Lạt.
Cùng một loài ong nhưng mỗi vùng lại có cách nuôi riêng. Những mô hình đang chạy được ở Đà Lạt và lý do chúng hình thành như vậy.
Mô hình nhỏ nhất và cũng phổ biến nhất. Cách bố trí, số tổ hợp lý và những điều cần biết khi nuôi ngay trong sân nhà ở Đà Lạt.
Ong thụ phấn cho vườn, vườn cho ong nguồn hoa. Nghe rất thuận nhưng có mấy chỗ xung đột thật sự cần giải quyết khi làm ở Đà Lạt.
Nuôi ong dú tại Đà Lạt: độ cao 1500m, lạnh quanh năm, đêm xuống dưới 15 độ. Ong dú là loài nhiệt đới nên đây là ngưỡng giới hạn — nội dung phải nói thật về khó khăn, chỉ ra vùng thấp quanh Đà Lạt hợp hơn.