Chở tổ ong dú lên đèo về Đà Lạt cho an toàn

Mua trong vùng thì quãng đường ngắn, nhiều người chủ quan. Nhưng vài chục cây số làm sai cách vẫn đủ để đàn suy.

Ba thứ quyết định: thời điểm, cách cố định, và việc chuẩn bị chỗ đặt từ trước.

Chuẩn bị trước khi nhận

Chỗ đặt phải làm xong trước khi tổ về: giá kê, chân chống kiến, mái che nếu cần.

Ở Đà Lạt thì kê khoảng tám tấc, quan trọng nhất là tránh chỗ trũng đọng sương, và đêm lạnh kéo dài làm giờ kiếm ăn trong ngày rất ngắn nên phần chống kiến phải sẵn sàng ngay từ ngày đầu.

Chọn vị trí có nắng buổi sáng, che chiều, không có cành lá chạm thùng.

Dọn sẵn khoảng trống quanh chỗ đặt để mấy ngày đầu không phải qua lại nhiều.

Thời điểm và cách chở

Quãng ngắn nhưng vẫn phải đúng cách.

Vì sao nóng nguy hiểm hơn xóc

Ong dú chịu ngộp và chịu nóng rất kém. Cốp xe kín giữa trưa ở Đà Lạt có thể lên rất cao, đủ để cả đàn chết trước khi tới nơi.

Xóc thì làm vỡ bọng mật, mật chảy ra dính bết đàn. Cũng nguy nhưng còn cứu được nếu tới nơi sớm.

Vì vậy thứ tự ưu tiên là: tránh nóng trước, rồi mới tới tránh xóc.

Chở ban đêm giải quyết được cả hai: mát và đường vắng nên đi êm hơn.

Khi tổ về tới nhà

Mở cửa tổ ngay khi đặt xong, đừng để qua đêm mới mở. Đàn cần thoát nhiệt và cần ra ngoài định vị.

Đặt luôn vào vị trí cố định, đừng đặt tạm rồi hôm sau dời. Ong dú định vị theo cảnh quan quanh tổ, dời lần nữa là chúng phải học lại.

Ngày đầu ong sẽ bay vòng vòng trước cửa, đó là bình thường. Đừng đứng che, đừng khua động.

Sau đó để yên trọn một tuần: không mở thùng, không cho ăn, không dời.

Kiểm gì trong tuần đầu

Chỉ nhìn từ ngoài, mỗi ngày một lần.

Dấu hiệu tốt: sang ngày thứ hai thứ ba đã có ong bay ra xa, cuối tuần bắt đầu thấy con mang phấn về.

Dấu hiệu xấu: ong bò lổm ngổm quanh thùng không bay lên được, hoặc xác ong nằm nhiều trước cửa. Đó là đàn bị sốc nặng hoặc dính nóng trên đường.

Nếu thấy dấu hiệu xấu thì báo người bán ngay trong ngày, kèm ảnh. Để lâu thì khó phân định nguyên nhân.

Sau tuần đầu, nếu đàn ra vào đều và có mang phấn thì coi như đã qua giai đoạn rủi ro nhất. Từ đó chăm như tổ bình thường, và nhớ rằng phép thử thật vẫn là tháng 12 đến tháng 2 đầu tiên mà đàn phải trải qua ở vườn mới.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Chở giữa trưa cho tiện đường
• Bịt cửa bằng băng keo kín mít
• Về tới nhà đặt tạm một chỗ, hôm sau mới dời tới chỗ chính

Câu hỏi thường gặp

Quãng bao xa thì cần chia chặng?

Dưới ba tiếng thì đi thẳng được. Xa hơn nên nghỉ chỗ mát giữa đường.

Có cần cho ăn trên đường không?

Không. Đàn có sẵn dự trữ, cho ăn lúc di chuyển chỉ làm bẩn thùng.

Ai nên chịu rủi ro dọc đường?

Nên thoả thuận trước. Nhiều trại nhận chở tận nơi trong bán kính nhất định.

Bao lâu sau khi về thì mở thùng kiểm tra được?

Sau ít nhất một tuần, và nên đợi tới khi thấy ong ra vào ổn định, có mang phấn.

Ong bay mất sau khi thả thì sao?

Vài con lạc là bình thường. Cả đàn bỏ đi thì hiếm, thường do đặt chỗ quá nóng hoặc quá động.